یکی از بارزترین مشخصات روستای سولا وجود صخره ای سرخ و نارنجی و زرد رنگ در شمال روستاست. درباره این سنگ سترگ مطالبی در بین اهالی نقل می شود.

- علت ایجاد این صخره حاصل یکی زلزله بوده و موقع بیرون آمدن اولیه باعث تخریب کلی روستا شده است.

- این صخره در واقع قسمت کوچکی از سنگهایی است که در اثر آتشفشان سبلان و سال های خیلی دور قسمتی به صورت مذاب و قسمتی در در اثر نیروی پرتاب کنندگی آتشفشان در این مکان قرار گرفته است.

   آنچه برای گفتن به نظر می آید این است که آیا مشابه این سنگ در جای دیگری وجود دارد؟ باید گفت که بله وجود دارد. علاوه بر ادامه آن در شمال روستا در نزدیکی نمین و محوطه قیرمیزیلیق در روستای گرده هم دقیقا از همین نوع سنگ و حتی شکل آن وجود دارد.فاصله روستای گرده تا سولا حداقل 12 کیلومتر است. هر چند در مورد علت پیدایش آن اطلاع چندانی نداریم ولی با قدمت تاریخی مشخص شده برای آن دو مکان حداقل 2000 سال در روی این سنگ ها زندگی وجود داشته است. هر چند به سبب وجود دلمن های دیگر قسمت ها قدمت آن را برای زندگی می توان تا 9000 سال قبل هم فرض کرد. با این مسائل آنچه به دست می آید این است که صخره سولا حداقل 2000 سال قبل سکونت را در خود تجربه کرده و در طی این سال ها در اثر فرسایش بخش هایی از آن بین رفته است. متاسفانه تا کنون مطالعه علمی در روی این سنگ بزرگ انجام نشده است ولی این را می دانیم این صخره یکی از اسناد مهم روستا جهت شناخته شدن در منابع تاریخی و جغرافیایی است. در بین همسایگان سولا نام دیگری که برای این صخره بیان می شود دیه داش (صخره بلند) می باشد که گویای بخشی از ارتفاع با صلابت قبلی آن می باشد.

دوشنبه 24 آبان1389 ساعت: 22:10	توسط:علی آذرنیا
در مورد تاریخ وسرگذشت قزل قیه اطلاعات چندانی ندارم ولی با توجه به عشق وعلاقه ای که بنده نسبت به زادگاه خود دارم دوست دارم این مکان را به عنوان یک مکان مناسب برای ورزش سنگنوردی خدمت دوستان علاقه مند معرفی کنم .با توجه به اینکه این مکان در3 کیلوتری مرکز شهر نمین.در جوار روستا.وکنار جاده قرار دارد برای سنگنوردی آماتوری و آموزشی بسیار مناسب است.
وب سایت   پست الکترونیک

   درباره قَیَ در قسمت ناهمواری های سولا مطالبی آورده شد. آیا این صخره عظیم از زمان سکونت اهالی در این روستای باستانی به همین شکل بوده است؟ عده کثیری از اهالی از همان قدیم آن را به این شکل دیده اند. اما وقتی پای صحبت ریش سفیدها می نشینیم تازه متوجه می شویم که به این صخره سنگی هم رحم نشده است. بله درست است این صخره هم مانند سایر آثار تاریخی منطقه مورد هجوم واقع شده و در بین سال های 1280 الی 1290 به دست ارمنی ها به بهانه تامین سنگ چندین بار انفجار را تجربه کرده و بخش هایی از آن شکسته و از آنجا منتقل شده است. اما سوال این جاست که این سنگ ها در کجا استفاده می شده و به چه منظوری باید آن را تخریب می کردند؟ این سوالی است که بی جواب مانده و کسی جز همان ارامنه از آن اطلاع دقیقی ندارد.